Kỹ sư công nghệ chính là chìa khóa để giải quyết bài toán kiểm soát sức mạnh của trí tuệ nhân tạo. Trong khuôn khổ sự kiện "AI: Shaping Human-Centered Innovation" (Hà Nội, 27/5), Tiến sĩ Ed H. Chi - Phó Chủ tịch Nghiên cứu Google DeepMind đã chỉ rõ rằng AI càng tiên tiến, yêu cầu về năng lực con người càng khắt khe. Lời khẳng định này mang đến thông điệp kép: vừa là lời khuyên thận trọng cho doanh nghiệp khi triển khai AI, vừa là bệ phóng vươn mình vô tiền khoáng hậu cho các nhân tài công nghệ Việt.

Bài học từ chuyên gia Google DeepMind

Nhiều doanh nghiệp hiện đang mắc một ngộ nhận phổ biến: xem AI như sản phẩm đóng gói, mua về là dùng được ngay. Tiến sĩ Ed H. Chi trực tiếp bác bỏ quan điểm này bằng một hình ảnh rất trực quan.

Khi động cơ được phát minh trong Cách mạng Công nghiệp, không ai có thể chỉ mua động cơ đặt vào nhà máy rồi mặc kệ. Cần có kỹ sư công nghệ tìm ra cách vận hành nó cho phù hợp với từng dây chuyền sản xuất cụ thể. AI cũng hoàn toàn tương tự.

Theo ông Chi, AI hiện đã hỗ trợ được rất nhiều công việc như lập trình, phân tích dữ liệu, xử lý thông tin với hiệu quả cao. Tuy nhiên các hệ thống này chưa thể đảm bảo chính xác tuyệt đối. Dẫn nghiên cứu nội bộ của Google, ông nhận định AI làm rất tốt trong điều kiện bình thường, nhưng khi mắc lỗi lại có thể tạo ra những thất bại đặc biệt nghiêm trọng — khác hẳn lỗi của con người ở chỗ khó đoán và khó kiểm soát hơn nhiều.

3 lý do AI vẫn bắt buộc cần kỹ sư con người giám sát

Tiến sĩ Ed H. Chi chỉ rõ các mô hình ngôn ngữ lớn vẫn tồn tại nguy cơ ảo giác tức đưa ra thông tin hoặc suy luận sai lệch mà trông vẫn có vẻ đúng. Đây là lý do doanh nghiệp không thể giao hoàn toàn cho máy móc tự quyết định. Cụ thể:

• AI có thể sai một cách không thể đoán trước: lỗi không theo quy luật, khó phát hiện bằng mắt thường.
• Triển khai AI trong môi trường doanh nghiệp đòi hỏi hiểu quy trình ngành: không phải chỉ hiểu công nghệ.
• Hậu quả khi AI mắc lỗi trong y tế, tài chính, sản xuất có thể rất lớn nếu không có người giám sát ở các khâu chủ chốt.

Vì vậy doanh nghiệp bắt buộc phải giải quyết vấn đề ảo giác trước khi triển khai AI sâu rộng, đồng thời duy trì đội ngũ kỹ sư công nghệ đủ năng lực kiểm soát hệ thống liên tục.

Đọc thêm: 5 Lợi Thế Của AI-Driven Development Định Hình Tương Lai Web Developer 2026 

Kỹ sư công nghệ Việt Nam giữ vai trò kỹ sư thời hiện đại

Điểm đáng chú ý nhất trong tọa đàm là cả hai chuyên gia Google DeepMind đều nhắc đến Việt Nam như một quốc gia có lợi thế thực sự trong làn sóng AI, không phải ở việc tự xây dựng mô hình lớn mà ở khả năng triển khai AI vào thực tế.

Tiến sĩ Ed H. Chi cho rằng kỹ sư Việt Nam hoàn toàn có thể đảm nhận vai trò kỹ sư thời hiện đại hiểu sâu về công nghệ AI, hiểu bối cảnh từng ngành, rồi đưa AI vào y tế, tài chính, sản xuất, bán lẻ theo cách phù hợp với thực tế vận hành.

Tiếp nối quan điểm này, Tiến sĩ Lương Minh Thắng – Giám đốc Nghiên cứu Google DeepMind, đồng sáng lập New Turing Institute nhấn mạnh thêm:

• Phẩm chất quan trọng nhất của kỹ sư công nghệ trong kỷ nguyên AI là năng lực phán đoán, không phải chỉ viết code.
• Khi AI liên tục đưa ra gợi ý, người kỹ sư dễ rơi vào trạng thái tiếp nhận thụ động, mất đi tư duy phản biện.
• Việt Nam có lợi thế từ lực lượng kỹ sư trẻ đông đảo, khả năng thích nghi nhanh và nhu cầu chuyển đổi số rất lớn trong doanh nghiệp.

Ông Lương Minh Thắng cũng chia sẻ mục tiêu đào tạo 100.000 kỹ sư AI Việt Nam đủ năng lực thực chiến vào năm 2030 – con số phản ánh quy mô nhu cầu nhân lực kỹ sư công nghệ trong thập kỷ tới.

Chuyên gia xác minh tri thức do AI tạo ra

Một trong dự báo đáng chú ý nhất từ Tiến sĩ Lương Minh Thắng là sự hình thành của một nhóm nghề hoàn toàn mới trong tương lai gần. AI hiện đã có khả năng tạo ra lượng lớn nội dung trong lập trình, toán học, sinh học, nghiên cứu thuốc. Tuy nhiên càng nhiều kết quả do AI tạo ra, xã hội càng cần người có đủ năng lực để:

• Xác minh kết quả đó có chính xác và an toàn không.
• Diễn giải và truyền đạt tri thức AI tạo ra cho con người hiểu và ứng dụng đúng.
• Đánh giá mức độ phù hợp của từng kết quả trong từng bối cảnh cụ thể.

Đây là nhóm kỹ năng không thể thay thế bằng AI và cũng chính là lý do kỹ sư công nghệ có hiểu biết sâu về AI ngày càng trở thành nhân sự chiến lược.

4 lĩnh vực kỹ sư công nghệ Việt Nam có thể ứng dụng AI ngay

Theo Tiến sĩ Ed H. Chi, lợi thế trong thời AI không thuộc về quốc gia sở hữu mô hình lớn nhất mà thuộc về quốc gia đào tạo được người biết đưa AI vào giải quyết bài toán thực tế. Chủ tịch FPT Trương Gia Bình cũng khẳng định tại cùng sự kiện: không tổ chức nào có thể duy trì năng lực cạnh tranh nếu không có AI — và cũng không có AI nào hoạt động hiệu quả nếu thiếu kỹ sư giỏi vận hành nó.

Kỹ sư công nghệ 2026 cần trang bị gì để không bị bỏ lại?

Thị trường lao động IT đang phân hóa rõ rệt. Những kỹ sư chỉ biết dùng công cụ AI sẵn có mà không hiểu bản chất đang đứng trước nguy cơ bị thay thế. Ngược lại, những kỹ sư công nghệ có khả năng làm chủ AI đang trở thành nhân sự được săn đón nhất. Để nắm bắt cơ hội này, kỹ sư công nghệ cần:

• Hiểu cách AI hoạt động ở tầng nền không chỉ dùng API bề mặt.
• Rèn năng lực phán đoán và tư duy phản biện khi làm việc cùng AI.
• Hiểu sâu ít nhất một lĩnh vực ứng dụng như tài chính, y tế, sản xuất.
• Liên tục cập nhật xu hướng vì chu kỳ thay đổi của AI hiện rất ngắn.

Xem thêm: Báo Cáo MarTech 2026: Lương và Lộ Trình Chuyển Đổi Công Nghệ Số

Lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên AI không nằm ở việc chạy đua công cụ mà nằm ở khả năng biến AI thành giải pháp thực tế cho từng bài toán cụ thể. Đó chính xác là vai trò mà kỹ sư công nghệ Việt Nam hoàn toàn có thể làm tốt.

Tìm hiểu ngay tại HR1Tech về các vị trí kỹ sư công nghệ AI đang tuyển dụng nơi kết nối bạn với doanh nghiệp đang cần người làm chủ AI, không chỉ dùng AI.