ChatGPT là từ khóa công nghệ đang được tìm kiếm và quan tâm nhất hiện nay, nhất là trên mạng xã hội. Chỉ sau 2 tháng ra mắt, ChatGPT cán mốc 100 triệu người dùng và trở thành ứng dụng phát triển nhanh nhất trong lịch sử. Vậy ChatGPT có gì khác với công cụ tìm kiếm Google hay trợ lý ảo Siri?

1. ChatGPT là gì?

ChatGPT là một mô hình ngôn ngữ lớn (large language model) được huấn luyện bởi OpenAI. Nó sử dụng các thuật toán học sâu để tự động học cách suy luận, phân tích và trả lời các câu hỏi của người dùng một cách tự nhiên nhất có thể. ChatGPT được huấn luyện trên một lượng dữ liệu rất lớn từ các nguồn khác nhau và có khả năng đưa ra câu trả lời chính xác và chi tiết cho các câu hỏi liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau.

2. Nguyên lý hoạt động

ChatGPT hoạt động dựa trên mô hình ngôn ngữ Transformer, là một kiến trúc mạng nơ-ron sử dụng trong lĩnh vực xử lý ngôn ngữ tự nhiên. Các mô hình ngôn ngữ như ChatGPT được huấn luyện trên một lượng dữ liệu lớn để học cách dự đoán từ tiếp theo trong một văn bản.

Các bước hoạt động của ChatGPT khi được yêu cầu trả lời một câu hỏi như sau:

- Tiền xử lý: Đầu tiên, câu hỏi của người dùng sẽ được tiền xử lý để chuyển đổi thành đầu vào của mô hình, bao gồm chuẩn hóa văn phạm, tách từ và mã hóa các từ thành các vectơ số.

- Tổng hợp và tạo câu trả lời: ChatGPT sử dụng kiến trúc mạng transformer để dự đoán từ tiếp theo dựa trên đầu vào hiện tại của mô hình. Mô hình sử dụng thông tin từ các từ trước đó để đưa ra dự đoán cho từ tiếp theo trong câu trả lời. Việc này được lặp đi lặp lại cho đến khi câu trả lời được sinh ra.

- Trả về câu trả lời: Khi câu trả lời được sinh ra, nó được chuyển đổi lại thành văn bản và trả về cho người dùng.

Các mô hình ngôn ngữ như ChatGPT có thể được cải thiện bằng cách huấn luyện trên lượng dữ liệu lớn hơn và bằng cách sử dụng các kỹ thuật như fine-tuning để tinh chỉnh mô hình cho các tác vụ cụ thể. 

Ngoài những bước hoạt động cơ bản như tiền xử lý và sinh ra câu trả lời, ChatGPT có thể được cải thiện và tùy chỉnh để phù hợp với các tác vụ cụ thể như dịch máy, phân loại văn bản, tóm tắt văn bản và hỏi đáp. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng một mô hình ngôn ngữ như ChatGPT cũng có những giới hạn. Nó không thể hiểu được một số khía cạnh như cảm xúc, ngữ cảnh và kiến thức tường minh và chỉ có thể trả lời dựa trên thông tin có sẵn trong dữ liệu huấn luyện.

3. Ưu và nhược điểm của ChatGPT

• Ưu điểm:

- Tính linh hoạt: ChatGPT có khả năng xử lý nhiều loại nhiệm vụ khác nhau, từ trả lời câu hỏi, đến dịch thuật, phân loại văn bản, tóm tắt văn bản và nhiều nhiệm vụ khác.

- Tính khả dụng: Vì ChatGPT là một mô hình dựa trên web, nó có thể được truy cập bất cứ lúc nào từ bất kỳ đâu trên Internet, giúp cho người dùng có thể truy cập và sử dụng dễ dàng.

- Độ chính xác cao: ChatGPT có thể xử lý các câu hỏi phức tạp và cho ra những câu trả lời có độ chính xác cao. Nó sử dụng một mô hình mạng nơ-ron lớn và được huấn luyện trên một lượng dữ liệu lớn để hiểu ngôn ngữ tự nhiên, giúp cho ChatGPT trả lời câu hỏi một cách chính xác và có ý nghĩa.

- Tính tương tác cao: ChatGPT có khả năng tương tác với người dùng bằng cách hỗ trợ định dạng văn bản và giọng nói. Điều này giúp cho ChatGPT trở thành một công cụ hữu ích trong nhiều tình huống khác nhau, từ tìm kiếm thông tin đến trả lời câu hỏi.

- Khả năng mở rộng và cải tiến: ChatGPT có thể được cải tiến và phát triển bằng cách huấn luyện trên nhiều dữ liệu hơn hoặc sử dụng các kỹ thuật pre-training mới hơn để cải thiện hiệu suất và tính linh hoạt.

• Nhược điểm: 

- Không có khả năng kiểm soát thông tin: ChatGPT không biết cách phân biệt giữa thông tin đúng và sai, vì vậy nó có thể trả lời sai hoặc không chính xác trong một số trường hợp.

- Cần nhiều dữ liệu để đạt hiệu suất tốt: ChatGPT yêu cầu một lượng lớn dữ liệu để được huấn luyện và hiệu suất của nó phụ thuộc vào lượng dữ liệu và chất lượng của chúng.

- Khó hiểu các ngôn ngữ khác nhau: ChatGPT được huấn luyện bằng ngôn ngữ tiếng Anh, do đó nó không thể hiểu và trả lời các câu hỏi bằng các ngôn ngữ khác một cách hiệu quả.

- Chưa thật sự "hiểu" ngôn ngữ: Mặc dù ChatGPT có khả năng tạo ra các câu trả lời phù hợp với câu hỏi được đặt, nhưng nó không thực sự hiểu ý nghĩa của ngôn ngữ và khả năng xử lý các vấn đề trừu tượng, như đạo đức, tình cảm, hay ý thức.

- Có thể dẫn đến việc phân biệt chủng tộc hoặc giới tính: Do ChatGPT được huấn luyện trên dữ liệu được thu thập từ internet, có thể dẫn đến việc bị thiên vị và phân biệt chủng tộc hoặc giới tính nếu dữ liệu huấn luyện bị thiên vị.

Hy vọng bài viết của HR1Tech đã cung cấp cho bạn nhiều thông tin hữu ích về ChatGPT – khái niệm và những điều cần biết về công cụ này.